استروئيدها و دوره هاي علمي مصرف دارو

[صادق سلامی]

امروزه پرورش اندام و ورزش هاي قدرتي به جايي رسيده است که دوره و مصرف دارو در اين ورزش ديگر به يکي از اولين و ابتدايي ترين بديهيات اين ورزش ها تبديل شده است به طوري که بدون استفاده از استروئيد و بدون وجود دوره نمي توان اصولا در مورد اين ورزش ها بحث کرد.
بايد قبل از هر بحثي در مورد دوره ها اين موضوع را خاطر نشان کنيم که هدف از پرداختن به اين مباحث در اين سلسله مقالات، تاييد و يا تجويز مصرف استروئيد در ورزش و مخصوصا در ورزش هاي قدرتي نبوده و ما در اين مقالات تنها و تنها اهداف اطلاع رساني را مد نظر داريم اما با اين وجود و چه ما بخواهيم و چه نخواهيم مصرف و ايضاً تجويز استروئيد در پرورش اندام و ورزش هاي قدرتي در شرايط فعلي ورزش هاي قدرتي معمول بوده و سال هاست که از مرز نگران کننده خود نيز رد شده است.
افزايش روز افزودن مصرف و تجويز استروئيدها در ورزش هاي قدرتي در حالي اتفاق مي افتد که به ندرت مي توان در بين انبوه تجويز هايي که صورت گرفته و صورت مي گيرد و در بين انبوه دوره هايي که براي ورزشکاران مبتدي و پيشرفته تنظيم مي شود، تجويز ها و دوره هايي مطابق با شيوه هاي علمي و کم عارضه تر مصرف يافت و همين موضوع نيز در بسياري از موارد خطرناک تر از عوارض معمول استروئيدها و دوره ها ظاهر شده است.
در شرايطي که نمي توان ريشه دوپينگ در ورزش هاي قدرتي را به طور کامل خشکاند و در شرايطي که مصرف استروئيد و داروهاي ممنوعه در ورزش چنين رو به گسترش است لااقل مي توان با بالا بردن سطح دانش ورزشکاران و مربيان در مورد استروئيدها و در مورد دوره ها که از حساس ترين مباحث پرورش اندام نيز محسوب مي شود رعايت احتياط بيشتر و عملکردي علمي تر و کم عارضه تر را براي ورزشکاران و مربيان آرزو کرد!
در تنظيم دوره و در مصرف دوره هاي استروئيدها اول موضوعي که بايد مورد توجه قرار اين دو مورد بوده است:

• هدف از مصرف استروئيد در ورزش هاي قدرتي چيست؟
• آيا اين هدف با در نظر گرفتن شرايط موجود هر فرد براي وي معقول و منطقي است؟

برخي از افراد به غلط تصور مي کنند که استفاده از دارو و رفتن به دوره در پرورش اندام و در ورزش هاي قدرتي به عنوان ضرورتي انکار ناپذير بوده و براي تمامي کساني که قصد تمرين با وزنه را دارند الزامي و اجباري است.
البته از اين موضوع نيز نبايد غافل شد که در بسياري از موارد رواج چنين بارو هاي غلط و زيان باري را مديون فعاليت ها مديون وجود مربياني هستيم که امروزه براي فروش بيشتر داروها و اجناس خود به ورزشکاران به هر روشي اعم از روش هاي انساني و غير انساني همانند فروش دارو به افراد زير سنين 16 سال، تجويز تستوسترون و سوستانون به پيرمردان بالاي 45 سال و ... متوسل مي شوند.
این مقاله متعلق به بانک مقالات پایگاه تخصصی پرورش اندام و ورزش های قدرتی به آدرس پاوربیلدینگ دات آی آر powerbuilding.ir می باشد. تمامی این مقالات با اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران، پیشتر در قالب کتاب چاپ و منتشر گردیده است و بدیهی است هر گونه کپی برداری و استفاده کلی و جزئی از این مقالات در کتاب ها، سایت ها، وبلاگ ها، نشریات و غیره بدون اجازه کتبی از مدیر سایت حتی با ذکر منبع نیز ممنوع بوده و افراد خاطی قویاً تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
اين حقيقت را بدون هيچ تعارفي بايد عرض کنم کساني که تنها براي افزودن مختصر به حجم و قدرت عضلاني خود و يا براي آب کردن چربي هاي زايد موجود در بدن خود به باشگاه رفته و تمرين با وزنه را تجربه مي کنند نيازي به مصرف دارو و استروئيد ندارند.
همچنين کساني که ورزش را براي اهداف تفريحي دنبال کرده و به نوعي فصلي تمرين کرده و در اوقات بيکاري و در فصولي از سال که اوقات فراغت بيشتري دارند به تمرين با وزنه روي مي آورند نيز بر خلاف آنچه که بسياري از افراد تصور کرده و بر خلاف آنچه که بسياري از مربيان ادعا کرده و اين موضوع را در ميان ورزشکاران رواج مي دهند نيازي به مصرف استروئيد در ورزش ندارند.
در اين مقاله در مورد تنظيم دوره براي مردان بحث مي کنيم اما آنگونه که از شواهد و قراين بر مي آيد زنان ورزشکار ايراني نيز امروزه به مباحث استروئيدها و دوره ها شديداً علاقه مند شده و اين مباحث را دنبال کرده و گاه و بيگاه نيز گريزي به دنياي استروئيدها زده و از اين قبيل داروها نيز در جهت پيشرفت در اهداف ورزشي که دارند استفاده هايي مي کنند.
اين افراد بايد به اين مهم توجه داشته باشند که دزها و موارد اشاره شده در اين مقالات مختص مردان ورزشکار بوده و به دليل اينکه مصرف اين داروها و مصرف دز هاي اين چنيني موجب بروز عوارض جانبي شديد از قبيل کلفت شدن صدا و رشد موهاي زايد در بدن و بروز خواص مردانگي در زنان مي شود در مورد زنان ورزشکار مناسب نخواهد بود.
افزايش حجم عضلاني
يکي از عمده اهدافي که افراد از مصرف استروئيد دنبال مي کنند افزايش حجم توده عضلاني بوده است به طوري که اين هدف را مي توان از مهم ترين اهداف افراد براي مصرف اين دسته از داروها دانست. افرادي که ورزش و تمرين با وزنه را به تازگي شروع کرده باشند معمولا بدون استفاده از استروئيدها در همان مراحل اول، افزايش حجم مطلوبي را تجربه کرده و ديگر نيازي به مصرف استروئيد در همان ماه ها و حتي در برخي موارد سال هاي اول تمرين با وزنه را ندارند.
بر خلاف آنچه که در ايران امروز رواج يافته است تجويز دزهاي 500 ميلي گرم تستوسترون در هفته يا تجويز 6 عدد قرص 50 ميلي گرمي اکسي متولون در روز براي اين قبيل افراد مبتدي نه تنها استفاده صحيح و علمي از استروئيد و دارو در ورزش نيست بلکه استقبال از خطر بروز عوارض جانبي شديد و کشنده و ناکار کننده و همچنين رفتار بسيار خطرناکي است که متاسفانه امروزه امري معمول و بديهي به شمار مي رود.
به جاي اينکه افراد مبتدي را به سيل دارو بسته و در کمتر از 2 سال از اين افراد ورزشکاراني در سطح رقابت هاي قوي ترين مردان بسازيم بايد ابتدا فرصت کافي به بدن بدهيم تا رشد و پيشرفت هاي طبيعي و اوليه خود را تا حد کمال انجام داده و به تمرين با وزنه و به رژيم هاي غذايي ورزشي عادت کرده و با اين ورزش خو بگيرد.
کسي که پرورش اندام را با دزهاي سنگين تستوسترون و سوستانون شروع کرده و در اين عرصه گام هاي بلندي به جلو بر مي دارد براي حفظ روند عضله سازي در بدن خود ناگزير از افزايش جنون آميز دز مصرف دارو در سال هاي آتي بوده و همين مسئله نيز موجب بروز عوارض جانبي کشنده در اين افراد خواهد شد.
بدني که در کمتر از دو سال براي شرکت در رقابت هاي قوي ترين مردان آماده مي شود يقينا در کمتر از دو سال نيز براي هميشه از بين رفته و بازنشسته خواهد شد!
فرد بايد چندين سال اوليه تمرين با وزنه را به دور از استروئيد و به دور از دارو طي کرده و پس از رسيدن به حداکثر رشد مجازي که ژنتيک مرز آن را براي فرد تعيين کرده است و آنگاه هم در صورتي که تمايل به ادامه تمرين تا سطوح بالاتر را داشته باشد آرام و با رعايت احتياط وارد دنياي پر هياهو و نه چندان کم خطر استروئيدها شده و مصرف دارو در ورزش را به صورتي کاملا حساب شده و علمي آغاز کند.
ورزشکاري که در مراحل ابتدايي کار قرار داشته و هنوز با استفاده از روش هاي تمرين طبيعي شانس و بخت خود در افزودن بر حجم عضلات خود را امتحان نکرده و يا به دليل کم بودن شدت و مدت زمان تمريناتي که انجام مي دهد از روش هاي طبيعي نا اميد شده و بي مقدمه سر اصل مطلب که همان مصرف استروئيدها باشد مي رود با مصرف دزهاي سنگين استروئيد که معمولا امروزه توسط ممد کول و جعفر بازو نيز به فراواني تجويز و مهيا مي گردد افزايش حجم و قدرت باور نکردني را تجربه کرده و به ادامه راه تشويق شده و ناخواسته به اين باور مي رسد که بدون استفاده از استروئيدها و داروهاي ممنوعه در ورزش نمي توان پرورش اندام را شروع کرده و آن را ادامه داد.
اين افراد همان کساني هستند که در اوايل کار خوش مي درخشند اما اين دولت به قول حافظ براي آنها مستعجل بوده و پس از مدت زماني نه چندان طولاني آنها از ميدان به در شده و با انبوه عوارض جانبي کشنده اي که امروزه نيز شاهد بروز بسياري از اين عوارض در بين ورزشکاران ايراني هستيم دست به گريبان مي شوند.
در بين کساني که به تجويز برخي مربيان استروئيد مصرف مي کنند کم نيستند کساني که از ماهيت اين دسته از داروها و حتي از ممنوع بوده و از عارضه زا بودن آنها کمترين اطلاعي نداشته و با اين وجود به توصيه و به تجويز مربي خود اقدام به مصرف اين دسته از داروها مي کنند و زماني که اطلاعات کافي در مورد دوره ها و ماهيت استروئيدهايي که مصرف کرده اند به آنها داده مي شود از ادامه راه صرف نظر کرده و از داروهايي که خورده و يا تزريق کرده اند نيز احساس ندامت مي کنند.
قبل از اينکه به فکر استفاده از استروئيد در ورزش بيافتيد بايد در مورد ماهيت داروهايي که به فکر استفاده از آنها هستيد مطالعه کافي داشته و اطلاعات کافي در اين زمينه کسب کنيد. کور کورانه قدم برداشتن در هر مسيري خطرناک است و اين عمل در مسير پر سنگلاخ استروئيدها نيز بسي خطرناک تر بوده است.
قبل از اقدام به مصرف دارو و قبل از تنظيم دوره براي فرد بايد به اين موضوع دقت داشت که مصرف بسياري از داروها تاثير شديدي بر سلامت پوست داشته و منجر به بروز جوش هاي شديد پوستي شده و ريزش موهاي افراد را نيز تشديد و تسريع مي کند.
کساني که به سلامت موها و به سلامت پوست خود اهميت داده و يا از اين موضوع اطلاع دارند که پوستي حساس و مو هايي در شرف ريختن دارند نبايد از داروهاي استروئيدي استفاده کنند و يا حتي الامکان بايد از انواع خاصي از اين داروها که کمترين تاثير منفي بر پوست و مو داشته باشند استفاده کرده و در کنار استفاده از استروئيدها از داروهاي کم کننده عوارض مناسب نيز بهره بگيرند.
تشديد فرايند چربي سوزي
اکثريت قريب به اتفاق استروئيدها فرايند چربي سازي در بدن را تشديد مي کنند و اين اثر استروئيدها نيز در اثر تبديل شدن آنها به هورمون زنانه استروژن در بدن مردان رخ مي دهد اما در اين بين استروئيدهايي نيز وجود دارند که به هورمون زنانه استروژن تبديل نشده و گذشته از اينکه موجب افزايش چربي زايد در بدن نمي شوند بلکه در تشديد فرايند چربي سوزي نيز تاثيرات خيره کننده اي از خود نشان مي دهند.
به همين دليل نيز برخي از افراد هدف خود از مصرف استروئيد را در برخي موارد کمک به تشديد فرايند چربي سوزي اعلام مي کنند. در اين بين کم نيستند افرادي که به غلط بر اين باور هستند که به طور همزمان هم مي توان فرايند چربي سوزي را در بدن تشديد کرده و هم مي توان به افزايش حجم عضلاني کمک کرد. اين افراد در برخي موارد بر اين باور هستند که با استفاده از استروئيدها چنين تضادي را به طور همزمان مي توان در بدن تجربه کرد!
بهتر است دو فاز مشخص را در زندگي ورزشي خود تعريف کرده و در هر فاز نيز بر اساس هدفي که داريد برنامه ريزي و تمرين کنيد.
· فاز حجم، در اين فاز بايد شما بر روي افزايش حجم عضلاني برنامه ريزي کنيد. بديهي است که در کنار افزوده شدن بر حجم توده عضلاني تجمع اندکي چربي در زير پوست نيز طبيعي و قابل پيش بيني خواهد بود. بايد به اين مهم نيز توجه داشت که تنها تجمع مختصر چربي در اين دوره ها قابل قبول بوده و افزايش بي حد و حصر چربي در اين دوره ها که در برخي موارد در اثر برنامه ريزي غلط در بدن افراد رخ داده و افراد نيز به غلط آن را افزايش حجم عضلاني ميدانند قابل قبول نبوده و در دوره هاي کات مشکل ساز خواهد بود.
· فاز کات، در اين دوره ها فرد براي کم کردن از حجم چربي زايد در بدن خود اقدام کرده و در جهت تشديد فرايند چربي سوزي در بدن وارد عمل مي شود. بديهي است در اين دوره ها و در اثر آب شدن چربي هاي زايد اندکي از حجم بدن نيز از بين مي رود اما در عوض تراشيدگي عضلات که لازمه فيگور گيري است در اين دوره ها رخ مي دهد.
در مورد کاهش وزن و تشديد فرايند چربي سوزي نيز بايد به اين مهم اشاره کرد که در مراحل اوليه و خفيف که فرد به راحتي و با کمک روش هاي طبيعي مي تواند به تشديد فرايند چربي سوزي نائل شود استفاده از استروئيدها و داروهاي ممنوعه در ورزش براي وي ضرورتي نداشته و کار چندان معقولي نخواهد بود.
اما با اين وجود استفاده از استروئيدها در مراحل پيشرفته تر و مخصوصا براي کساني که ذاتاً آندومورف هستند اثرات معجزه آسايي از خود بر جاي خواهد گذاشت.
استروئيدهايي که در اين دوره به کار گرفته مي شوند نيز بايد به درستي انتخاب شوند. استفاده از اکسي متولون براي تشديد فرايند چربي سوزي اصلا مناسب نيست و اين در حالي است که استفاده زا داروهايي همانند پريموبولان (به طور مثال 400 ميلي گرم در هفته) مناسب خواهد بود.
رعايت موارد ايمني
اگر چنانچه تجربه حضور در ميدان هاي تير را داشته باشيد اين گفته و اين توصيه افسر ميدان تير را هرگز از ذهن خود دور نخواهيد يافت که در اين عرصه اولين اشتباه آخرين اشتباه خواهد بود.
عرصه استروئيدها و دوره ها نيز از حساسيت بسيار بالايي برخوردار بوده و معمولا در اين عرصه نيز آدمي فرصت چنداني براي اشتباهات بزرگ و حتي کوچک ندارد.
از شايع ترين عوارض جانبي استروئيدها که امروزه در سطح بسيار گسترده اي در بين ورزشکاران استروئيدي کشور نيز ديده مي شود عارضه نوک سينه و بروز عوارض جانبي زنانه در بدن مردان بوده است.
بسياري از استروئيدهايي که از اثرات مثبت آنها احساس رضايت مي کنيد در بدن آدمي تبديل به هورمون زنانه استروژن شده و موجب بروز حالت هايي همانند آنچه که در سينه هاي بسياري از ورزشکاران استروئيدي در ايران مي بينيد مي گردد.
از جمله استروئيدهاي استروژن زا مي توان به تستوسترون، اکسي متولون که نمونه هاي خارجي آن به نام آنادرول 50 و اکسي *** و غيره نيز ناميده مي شود و حتي به ديانابول و متان اشاره کرد.
کساني که به طور طبيعي از عارضه نوک سينه و از پيامدهاي منفي وجود استروژن در بدن بهره مند هستند نبايد از اين نوع از استروئيدها استفاده کرده و در کنار ديگر انواع استروئيدها نيز همواره بايد از آنتي استروژن هاي مناسب و قوي استفاده کنند.
دکادورابولين که در ايران به نام ناندرولون دکانوات نيز شناخته و ناميده مي شود دارويي است که در قياس با داروهاي ياد شده در حد و اندازه هاي بسيار کمتري به هورمون زنانه استروژن تبديل مي شود اما در مورد اين دارو بايد به اين مورد نيز اشاره کرد که اين دارو اگر چه به هورمون زنانه استروژن تبديل نمي شود اما به راحتي به هورمون زنانه ديگري موسوم به پروژسترون تبديل شده و موجب بروز برخي خواص زنانگي در بدن مردان مي گردد.
در مورد اين دارو پرسش هاي فراواني در ذهن ورزشکار ايراني وجود دارد. اين دارو به دليل اينکه در طرح ژنريک ايران موجود بوده و در داخل داروخانه هاي ايران نيز به فراواني به فروش مي رسد بيشتر از ديگر داروها در دسترس ورزشکار ايراني بوده و ايراني ها نيز همواره با اين پرسش درگير بوده اند که آيا مي توان از نمونه هاي ايراني اين دارو که در داروخانه ها به قيمت هاي بسيار ارزان نيز به فروش رسيده و انسان از اصلي بودن آن نيز اطمينان صد درصد دارد به جاي نمونه هاي خارجي در دوره هاي حجم استفاده کرد؟
نمونه هاي خارجي اين دارو معمولا با خلوص 100 و 200 ميلي گرم در ميلي ليتر عرضه شده و اين در حالي است که نمونه هاي ايراني با خلوص 25 ميلي گرم در ميلي ليتر عرضه مي شود.
اين دارو در قياس با ديگر استروئيدها همانند تستوسترون و بولدنون و غيره استروئيدي بسيار ملايم بوده و دزهاي 200 ميلي گرم در ميلي ليتر آن تنها براي تازه کارها و براي ورزشکاراني که هنوز در اوايل کار استفاده از استروئيدها قرار دارند مفيد و موثر واقع شده و براي کساني که بدن خود را استروئيدهايي قوي تر ساخته و عادت داده اند کارايي چنداني ندارد.
بنابراين ناگفته پيداست که نمونه هاي ايراني اين دارو تنها و تنها براي موارد پزشکي و براي تقويت عمومي زنان يائسه و مردان مسن و غيره مناسب بوده و براي ورزشکاراني که قصد افزودن بر حجم و قدرت بدني خود را دارند چندان مناسب نمي باشد.
برخي از افراد نيز اين پرسش را مطرح مي کنند که آيا مي توان به جاي يک دز 200 ميلي گرمي از نمونه ها خارجي اين دارو به طور همزمان از 8 عدد آمپول ناندرولون استفاده کرد؟
تزريق همزمان 8 عدد آمپول ناندرولون در درون عضلات در تاريخ پزشکي ديده نشده است و اين موضوع حتي در پرورش اندام که در مصرف و تجويز خودسرانه و سخاوتمندانه دارو دست پزشکي را از پشت بسته است نيز سابقه نداشته است. بنابراين ناگفته پيداست که پاسخ منفي است.
از بين داروهايي که به هورمون زنانه استروژن تبديل نشده و موجب بروز عوارض جانبي زنانه در مردان نمي شود مي توان به اين موارد اشاره کرد:
· پريموبولان دپو
· ترنبولون استات
· اکساندرولون (آناوار)
· استانازولول (وينسترول)
· دروموستانولو� � (ماسترون)
با اين وجود کساني که در برابر استروژن حساسيت بالايي دارند بايد در کنار استفاده از اين داروها نيز از داروهاي کم کننده آنتي استروژن استفاده کنند.
وجود استروژن زايد در بدن مردان گذشته از عارضه نوک سينه موجب بر هم خوردن تعادل هورمون ها در خون شده و احتباس آب و املاح و افزايش سريع و بي کيفيت وزن را نيز رقم مي زند.
در بسياري از موارد ورزشکار و حتي مربي ايراني افزايش سريع و بي کيفيت وزن را به جاي اينکه به حساب عوارض جانبي داروهاي استروئيدي و به حساب فعاليت استروژن در بدن ورزشکاران بنويسد آن را به عنوان اثرات مثبت داروهاي استروئيدي پذيرفته و براي تقويت هر چه بيشتر اين اثر، استفاده از داروهاي آنتي استروژن به همراه داروهاي استروئيدي را تحريم مي کند!
امروزه چنين رفتارهاي خطرناکي بوده است که شيوع وحشتناک عارضه نوک سينه در بين ورزشکاران ايراني را رقم زده است به طوري که امروزه کمتر کسي را مي توان يافت که حجم حاصل شده در دوره هاي را براي مدت زماني قابل قبول حفظ کرده باشد.
از ديگر تاثيرات منفي استروئيدها در بدن مي توان به تاثيرات آنها بر کبد اشاره کرد. اغلب داروهاي خوراکي تاثير منفي شديدي بر کبد اعمال مي کنند. کساني که از نارسايي کبدي رنج مي برند بايد دور دارو و استروئيد را خط قرمز کشيده و در صورت تصميم به مصرف استروئيدها نيز حد المقدور از داروهايي که در ترکيب خود مواد سمي چنداني براي کبد نداشته باشند استفاده کرده و اين کار را نيز تحت نظر پزشک به واقع پزشک! انجام دهند.
پريموبولان خوراکي براي کبد سمي نبوده ولي بايد به اين مهم نيز اشاره کرد که دزهاي لازم اين ماده براي گرفتن تاثير مثبت از آن دست کم در حدود 100 ميلي گرم در روز بوده است و همين مسئله از يک طرف و بالا بودن قيمت اين دارو نيز از طرف ديگر مصرف نوع خوراکي آن را با محدوديت همراه کرده است.
اکساندرولون که استروئيدي خوراکي و ملايم مي باشد تا حدود بسيار کمي براي کبد سمي است. اين دارو براي مبتدياني که براي اولين بار استروئيد مصرف مي کنند و همين طور هم براي زنان ورزشکار مناسب بوده و براي کساني که سابقه اي طولاني در مصرف استروئيد دارند مناسب و کارساز نبوده است گذشته از اين، اين محصول نيز تا حدودي گران قيمت بوده است.
ديانابول نيز دارويي است خوراکي که تا حدودي براي کبد سمي تشخيص داده شده است اما تاثير منفي اين دارو بر کبد به اندازه تاثير منفي شديدي که اکسي متولون بر کبد داشته است نيست. به طور کلي کساني که از نارسايي کبدي رنج مي برند مي توانند از داروهاي تزريقي استفاده کند.
شايد سمي ترين دارو و استروئيد خوراکي براي کبد همان داروي شناخته شده اکسي متولون باشد ولي متاسفانه شاهد آن بوده ايم که مصرف و حتي تجويز اين دارو در ايران از دير باز رواج داشته و حتي تجويز آن به کودکان و زنان نيز در ايران باب بوده است!

تنظيم دوره
پس از روشن شدن نوع دارويي که فرد بايد مصرف کند و پس از مشخص شدن دز مناسب براي فرد بايد به الگوي صحيح مصرف و همين طور هم بايد به طول دوره انديشيد.
استفاده از الگوي مناسب و صحيح نکات مثبت دوره را تقويت کرده و نکات منفي استفاده طولاني مدت از داروها را کاهش مي دهد و تنظيم دقيق و اصولي طول دوره نيز فرد را از خطر ابتلا به عوارضي همانند ناراحتي هاي کبدي، افت ميزان ترشح تستوسترون طبيعي در بدن، افت شديد حجم پس از اتمام دوره و عقيمي و صدها عارضه ديگر در امان نگه مي دارد.
در اين قسمت از کار نيز بايد و بايد به شرايطي که فرد داشته و به اهدافي که او در نظر دارد توجه داشت. در صورتي که براي حرفه اي هايي که در سطح جهاني رقابت مي کنند دوره تنظيم مي کنيم دستمان باز تر خواهد بود و مي توانيم حتي از استروئيدهاي حيواني نيز در دوره استفاده کنيم اما در صورتي که با مبتديان و با افرادي همچون افراد بالاي 40 سال و يا افرادي که از نارسايي هاي اندام ها و ارگان هاي حياتي رنج مي برند سر و کار داريم موضوع مسلما از حساسيت بسيار بالاتري برخوردار خواهد بود.
به اين مهم توجه داشته باشيد که تجويز داروهاي قدرتمند حيواني براي مبتديان معمولا با از کار افتادن و با نارسايي هاي شديد کليوي همراه مي شود و تجويز استروئيد براي سنين بالاي 40 سال در صورتي که بدون در نظر گرفتن شرايط و بدون سونوگرافي کردن غده پروستات انجام شود احتمال بزرگ شدن غير طبيعي اين غده را به همراه داشته و فرد را به جاي سکوي قهرماني به زير تيغ جراحي و شايد هم سرد خانه بيمارستان هدايت خواهد نمود!
استفاده از داروها و استروئيدها در طول دوره با افزايش سطح سرمي استروئيدها در خون همراه بوده و همين موضوع نيز منجر مي شود تا خود بدن نيازي به ترشح هورمون تستوسترون که اصلي ترين هورمون مردانه طبيعي بدن مي باشد حس نکرده و ميزان ترشح اين هورمون را تقليل داده و يا در موارد حادتر حتي توليد و ترشح آن در بدن را متوقف کند.
این مقاله متعلق به بانک مقالات پایگاه تخصصی پرورش اندام و ورزش های قدرتی به آدرس پاوربیلدینگ دات آی آر powerbuilding.ir می باشد. تمامی این مقالات با اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران، پیشتر در قالب کتاب چاپ و منتشر گردیده است و بدیهی است هر گونه کپی برداری و استفاده کلی و جزئی از این مقالات در کتاب ها، سایت ها، وبلاگ ها، نشریات و غیره بدون اجازه کتبی از مدیر سایت حتی با ذکر منبع نیز ممنوع بوده و افراد خاطی قویاً تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
بنابراين مي توان نتيجه گرفت که طولاني شدن دوره ها همواره با خطر عقيمي و با خطر افت ميزان ترشح طبيعي تستوسترون در بدن همراه بوده است. به اين مهم نيز بايد اشاره کرد که افت ميزان ترشح طبيعي تستوسترون در بدن نيز حفظ حجم پس از دوره را با مشکل روبرو مي کند.
در تنظيم دوره بايد به نيمه عمر داروهاي تجويز شده و مصرف شده نيز توجه کافي را مبذول داشت. با توجه به اينکه در طول دوره از استروئيدهاي مختلفي استفاده مي شود دانستن نيمه عمر دقيق هر کدام از اين داروها گذشته از اينکه تشخيص و برنامه ريزي نوع صحيح مصرف را براي انسان امکان پذير مي سازد بلکه اين امکان را براي انسان فراهم مي کند تا در طول دوره ترکيبي صحيح از داروهاي مصرفي را تنظيم کند.
به طور مثال کساني که از اين مسئله آگاهي چنداني نداشته و از اهميت موضوع نيز غافل هستند معمولا مصرف دو هفته سوستانون و قطع مصرف به مدت دو هفته و از سرگيري مصرف به مدت دو هفته ديگر و الي آخر را به جاي دوره رعايت و پيشنهاد مي کنند که با در نظر گرفتن نيمه عمر اين دارو در بدن، اين شيوه مردود مي نمايد.
اين افراد بر اين باور هستند که مدت دو هفته استراحتي که بين مصرف دو هفته اي سوستانون رعايت مي شود زمان کافي براي خارج شدن اين دارو از بدن را براي بدن فراهم کرده و بدن را از گزند عوارض جانبي اين دارو در امان نگه مي دارد. در صورتي که اين شيوه از بيخ مردود اعلام شده است.
اين شيوه استفاده از دارو در مورد داروهايي که طول اثر کوتاه تري دارند معقول بوده و کارايي لازم را دارد اما اين قبيل شيوه ها را نمي توان در مورد داروهاي طولاني اثري همانند سوستانون اجرا کرد. به طور مثال براي اين شيوه مصرف مي توان داروي تستوسترون پروپيونات را که داروي کوتاه اثر است مناسب دانست.
به اين مهم نيز بايد توجه داشت که دوره هاي کوتاه مدت دو هفته اي و استراحتي هاي طولاني مابين چنين دوره هايي براي نگهداري و براي حفظ مختصر حجم حاصل شده در دوره مناسب نبوده است.
بدن آدمي به زودي نيز با اين شيوه مصرف دارو سازگاري پيدا کرده و پاسخ مناسب به مصرف دارو را نخواهد داد. برخي از افراد به دليل نداشتن دسترسي به داروي کافي اين چنين دوره هايي را اجرا مي کنند اما در صورتي که دارو و استروئيد کافي در دسترس باشد مي توان دوره هايي حداقل 4 هفته اي و حداکثر 6 الي 8 هفته اي را پيشنهاد کرد که در اين دوره ها مي توان از داروهاي پر قدرت طولاني اثر نيز به راحتي استفاده نمود.
انتخاب نوع داروي مصرفي در دوره نيز از تخصصي ترين مباحث تنظيم دوره ها بوده است اما متاسفانه اين موضوع نيز در ايران جدي گرفته نشده و نوع داروي تجويز شده در دوره مانند ها و شبه دوره هايي که در ايران تجويز مي شود به نوع داروي موجود در ويترين دارو فروشي زير زميني تنظيم کنندگان دوره بستگي داشته است.
معمولا افرادي که براي بارهاي اول خود اقدام به مصرف استروئيد مي کنند با هر نوع دارويي که در دوره گنجانده شده باشد افزايش وزن و قدرت قابل توجهي را تجربه مي کنند اما براي گرفتن تاثير مثبت از دوره هايي که براي افراد پيشرفته که يد طولايي نيز در مصرف استروئيد دارند بايد از نوع و از ميزان داروهايي که اين افراد در طول ماه ها و حتي سال هاي اخير مصرف کرده اند اطلاعات کافي داشته و بر اين اساس برنامه ريزي کرد.
در مورد داروهاي خوراکي گنجانده شده در دوره مي توان به اين مورد اشاره کرد که مصرف اين داروها در دزهاي متعدد در طول روز مصطلح و رايج بوده است اما گفته مي شود که بايد سنگين ترين دز هاي اين داروها ترجيحا در ساعات اوليه روز مصرف شوند. عمل کردن به اين توصيه در افزايش کارايي اين داروها موثر واقع شده است.
من به عنوان موثرترين داروها در دوره هاي حجم دو داروي تستوسترون و ترن بولون را ترجيح مي دهم به شرطي که نمونه هاي مورد مصرف اصل بوده و برنامه مصرف و دوره نيز به درستي تنظيم شده باشد. ترن بولون ماده اي است که اصيل ترين نوع آن در دارويي به نام پارابولان که دارويي فرانسوي بوده و به دليل ارزش بالايي که اين دارو دارد امروزه به شدت در بازارهاي اروپا و فرانسه نيز کمياب شده است و هرگز نيز سر از بازار دارويي ايران در نياورده است وجود دارد. البته اين ماده در ترکيب دارويي موسوم فيناجکت نيز موجود است. اين دارو در ترکيب با تستوسترون تقويت شده و با داروي ديانابول نيز سازگاري و تناسب خوبي از خود نشان داده است.
البته بايد به اين مهم نيز اشاره کرد که تستوسترون همواره دارويي پر عارضه بوده و همين امر نيز موجب محدود شدن مصرف آن در دوره ها شده است و ترنبولون نيز عليرغم اينکه اثرات بسيار خيره کننده اي در افزايش حجم خشک عضلاني از خود نشان داده است براي کليه ها سمي بوده و استفاده هاي طولاني مدت از آن نيز ممکن است با از دست رفتن کليه هاي فرد همراه شود.
در کنار استفاده از تستوسترون در دوره مي توان در طول دوره از داروهاي آنتي استروژن پر قدرت همانند سيتادرن (250 ميلي گرم در روز) و داروهاي بلوکه کننده گيرنده هاي اين هورمون در بدن همانند کلومايد (50 الي 100 ميلي گرم در روز) نيز استفاده کرد.
با استفاده از اين نوع از داروها مي توان اثرات منفي اين هورمون بر بدن را مهار کرده و اثرات مثبت آن را تا حد ممکن تقويت کرد. در صورتي که اين دارو را به تنهايي و بدون استفاده از داروهاي کم کننده عوارض که در اين مقاله به گوشه اي از آنها اشاره شد استفاده کنيد يقينا از عوارض جانبي آندروژني و استروژني اين دارو در امان نخواهيد بود.
برخي از افراد نيز با مصرف هورمون تستوسترون تغييرات فاحشي را در پوست و در موهاي خود مي بينند. تاثير منفي اين هورمون پوست به صورت ضخيم شدن و چربي شدن آن مشاهده شده و تاثير اين دارو بر مو نيز به صورت ريزش مو و تشديد اين حالت در مردان بروز مي کند.
ريزش موي در مردان معمولا در اثر فعاليت هورموني موسوم به dht در بدن رخ مي دهد. جلوگيري از تبديل شدن تستوسترون به اين هورمون ممکن است از تاثير تستوسترون بر افزايش حجم و قدرت بدني تا حدودي کم کند اما يقينا در برخي موارد براي حفظ موهاي سر لازم و ضروري است. براي جلوگيري از ريزش مو در دوره هاي تستوسترون مي توان از دارويي موسوم به پروپشيا که در برخي موارد پروسکار نيز خوانده مي شود استفاده کرد.
برخي از افراد از نمونه هاي موضعي اين دارو براي تقويت رشد مو در فرق سر استفاده کرده و برخي از افراد نيز از نمونه هاي خوراکي اين دارو براي محافظت از موهاي کل سر بهره مي گيرند.
ريکاوري پس از دوره
ريکاوري پس از دوره معمولا به مجموعه اقداماتي اطلاق مي شود که فرد براي از بين بردن تبعات منفي استفاده طولاني مدت از استروئيدها انجام داده و در جهت حفظ حجم حاصل شده در دوره نيز اقدامات را انجام مي دهد.
ريکاوري پس از دوره نيز معمولا از جمله مواردي بوده است که در بين ورزشکاران و مربيان ايران چندان شناخته شده و جا فتاده نبوده است و اين در حالي است که مصرف دارو در طول دوره که اغلب ايرانيان تمام توجه خود را معطوف به اين مسئله مي کنند با افزايش حجم و قدرت بدني ارتباط داشته و ريکاوري پس از دوره که در ايران کمترين توجهي به آن نيز نمي شود با حفظ و ماندگار کردن حجم حاصل شده در دوره ارتباط دارد!
در صورتي که شما تمام توجه خود را به افزايش حجم معطوف کرده و از حفظ حجم پس از دوره غافل شويد در عمل و پس از اتمام دوره و پس از فروکش کردن تب استروئيد در بدن چيزي به جز حسرت از دست رفتن حجم عضلاني و عارضه جانبي استروئيدها از دوره ها نصيب تان نخواهد شد.
از دست رفتن حجم عضلاني پس از اتمام دوره که همه ورزشکاران در ايران از آن شکايت مي کنند در اثر افت ميزان ترشح طبيعي تستوسترون در خود بدن رخ مي دهد. به طوري که ترشح طبيعي تستوسترون در بدن در اثر مصرف طولاني مدت استروئيدها مهار شده و همين مسئله نيز موجب مي شود تا با قطع مصرف دارو سطح سرمي تستوسترون در خون افت کرده و بدن با افت شديد حجم و قدرت بدني مواجه شود.
در صورتي که دوره هاي شما بيش از حد طولاني شده و يا داروهايي که در طول دوره مصرف مي کنيد براي شما نامناسب بوده از قدرت بسيار بالايي برخوردار بوده از نوع داروهايي باشد که تاثير منفي شديدي بر **** ها و بر روند طبيعي ترشح تستوسترون در بدن داشته باشد کاهش حجم **** ها نيز يقينا اتفاق خواهد افتاد.
اين قبيل تاثيرات منفي استروئيدها و مخصوصا تستوسترون هاي تزريقي را مي توان با مصرف داروهايي موسوم به hcg که در داروخانه هاي ايران نيز موجود بوده و به قيمت هاي مناسب نيز عرضه مي شود به حداقل رساند.
موجود بودن اين دارو در داروخانه هاي ايران و پايين بودن قيمت آن در داروخانه ها موجب شده است تا قلابي سازان فکر تقلب در اين دارو را از سر خود بيرون کنند و لااقل در اين يک مورد جاي بسي شکر و تشکر باقي است.
اين دارو دارويي است که فرد را از خطر عقيمي نجات مي دهد و اگر دست قلابي سازان به اين دارو نيز دراز مي شد بايد شاهد عقيم شدن افراد بيشتري در پرورش اندام مي بوديم.
هر چند در حال حاضر نيز کم نيستند کساني که به دليل استفاده نکردن از اين دارو در انتهاي دوره و يا به دليل اينکه اصولا از ضرورت استفاده از داروهاي افزاينده ترشح طبيعي تستوسترون در انتهاي دوره خبر نداشته اند عقيم شده اند.
به دليل اينکه استروئيدها همواره تاثيرات منفي شديدي بر **** ها داشته و تستوسترون طبيعي خود بدن را نيز مهار کرده و ترشح آن را کم مي کنند بنابراين مي توان گفت که نبايد دوره هاي سنگين را بيش از 5 الي 8 هفته طولاني تر کرد. در صورت طولاني تر شدن دوره ها حتي مصرف داروهايي همانند hcg نيز کاري از پيش نخواهد برد.
برخي از افراد هستند که دوره هايي طولاني تر از 12 هفته را تجويز کرده و يا خود به اين قبيل دوره ها اهتمام مي ورزند اما از اين مهم نيز نبايد غافل شد که طولاني تر شدن دوره ها و مخصوصا دوره هاي سنگين به معني بروز عوارض جانبي شديد و فلج کننده خواهد بود.
کساني هم اعتقاد به دوره هاي طولاني مدت دارند مي توانند در طول 4 الي 6 هفته اول دوره از داروهاي سنگين استفاده کرده و در هفته هاي آخر دوره نيز از داروهايي سبک و ملايم که تاثير چنداني بر مهار ترشح طبيعي تستوسترون در بدن نداشته باشند استفاده کرده و در پايان دوره نيز از داروهاي افزاينده ميزان ترشح طبيعي تستوسترون کمک بگيرند.
در صورتي که در طول دوره از داروهايي با مدت اثري طولاني استفاده مي کنيد بايد به اين مهم نيز توجه داشته باشيد که اين قبيل داروها تا هفته ها پس از قطع مصرف در خون باقي مانده و در طول 2 الي 3 هفته پس از قطع مصرف نيز سطح سرمي آنها در خون بالا خواهد بود. بنابراين در اين موارد استفاده از داروهاي تزريقي افزاينده ميزان ترشح طبيعي تستوسترون بايد 2 الي 3 هفته پس از قطع مصرف دارو و پس از افت سطح سرمي تستوسترون هاي تزريقي در خون انجام شود.
در کنار استفاده از داروي hcg بايد از داروي کلومايد نيز براي جلوگيري از تاثيرات استروژن در بدن استفاده کرد. همچنين اين دارو تاثير خوبي بر افزايش ميزان ترشح هورمون طبيعي تستوسترون در بدن نيز از خود نشان داده است.
افراد مختلف شرايط و نيازهاي مختلفي دارند و همين مسئله نيز موجب مي شود تا نتوان دوره هاي واحد به عنوان الگوي کامل مصرف براي تمامي ورزشکاران تنظيم کرده و آن را در مورد همگان به کار گرفت. البته اين موضوع جنبه علمي قضيه بوده است و جنبه ديمي آن که در ايران جاري است همان دوره هايي است که مي بينيد. براي هر کس با هر شرايطي که داشته باشد يک نوع دوره را تجويز مي کنند حال توفيري نمي کند فرد پير مرد 45 ساله بوده و يا طفل شيرخواره و يا دختر جوان باشد!
در شماره هاي آتي بيشتر در مورد دوره ها بحث و گفتگو خواهيم کرد. در زمينه دوره ها همواره ذهن ورزشکاران و مربيان انباشته از سوالاتي است که يافتن پاسخ مناسب و درست به هر کدام از اين سوالات براي حفظ سلامت ورزشکاران الزامي و ضروري است.

صادق سلامی

هرگونه استفاده محتوايي و هرگونه کپي برداري جزئي و کلي از مطالب اين سايت در نشريات، وبلاگ ها و سايت ها و غيره ممنوع است.