غدد درون ریز

[صادق سلامی]

غده ها ارگان هایی بسیار پیچیده و در عین حال کارآمد هستند که هورمون های را در بدن ترشح می کنند و بسته به اینکه ترشحات این غدد به محیط خون واریز شود یا به دستگاه گوارش و یا به بیرون از بدن هدایت گردد این غدد را می توان درون ریز یا برون ریز نامید.

غدد با اینکه به تنهایی اقدام به ترشح هورمون می کنند ولی فعالیت آنها تحت تاثیر محرک هایی که گاه ممکن است این محرک ها خارجی باشد هدایت و کنترل می شود.
هورمون های تولید شده در غدد درون ریز پس از ورود به خون به سمت سلول های هدف انتقال یافته و در این سلول ها منشاء اثر می شوند.
انواع هورمون
به طور کلی از نظر ساختاری دو نوع هورمون مشخص در بدن وجود دارد هورمون های پروتئینی و هورمون های چربی.
هورمون های پروتئینی که از نمونه های سنتتیک آن می توان به انسولین و به هورمون رشد و به تمامی هورمون هایی که موظف به نگهداری آنها در یخچال هستید اشاره کرد ساختاری ناپایدار دارند و بارزترین نمونه هورمون های چربی هم همین استروئیدهایی است که شیوع مصرف نمونه های دارویی آن امروزه در پرورش اندام به مرز نگران کننده ای رسیده است.
غدد متعددی در بدن وجود داشته و فعالیت می کنند که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد. بدیهی است که پرداختن به تمامی غدد درون ریز مجالی در حد و اندازه یک کتاب چند جلدی را طلب می کند ولی تا جایی که مجال یک مقاله به ما اجازه می دهد به معم ترین این غدد خواهیم پرداخت.
غده هیپوفیز
این غده یکی از فعال ترین غدد موجود در بدن آدمی است که مجموعه هورمون های بسیار مهمی را ترشح می کند که شاید مهم ترین و در عین حال قدرتمند ترین این هورمون ها همان هورمون رشد انسانی بوده است.
فرمانده غدد
به دلیل اینکه این غده با ترشحاتی که دارد فعالیت دیگر غدد بدن را نیز کنترل و هدایت می کند در برخی منابع این غده را غده فرمانده و یا فرمانده غده ها نیز نامیده اند و این در حالی است که دست همواره بر بالای دست بسیار بوده است و فعالیت خود این غده توسط غده ای دیگر موسوم به هیپوتالاموس کنترل می شود.
هورمون های غده هیپوفیز
همانگونه که ذکر شد غده هیپوفیز مجموعه ای از هورمون ها را ترشح می کند که به اختصار به این هورمون ها اشاره می کنیم:
هورمون رشد
هورمون رشد انسانی پروتئین ساده ای که موجب افزایش شدید سنتز پروتئین در بدن شده و بدین ترتیب رشد را در بدن رقم می زند.
این هورمون به دلیل اینکه ماهیتی پروتئینی دارد نمونه های دارویی آن نیز حتما باید در یخچال و در دمای کنترل شده نگهداری شود وگرنه به راحتی تجزیه می شود.
مصرف این هورمون ها و دسته هورمون های پروتئینی هم به دلیل اینکه ساختمانی پروتئینی داشته و در دستگاه گوارش به راحتی تجزیه شده و از بین می روند تنها و تنها از طریق تزریق انجام می گیرد و معمولا نمونه های خوراکی - دارویی این هورمون ها تولید نمی شود.
این مقاله متعلق به بانک مقالات پایگاه تخصصی پرورش اندام و ورزش های قدرتی به آدرس پاوربیلدینگ دات آی آر powerbuilding.ir می باشد. تمامی این مقالات با اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران، پیشتر در قالب کتاب چاپ و منتشر گردیده است و بدیهی است هر گونه کپی برداری و استفاده کلی و جزئی از این مقالات در کتاب ها، سایت ها، وبلاگ ها، نشریات و غیره بدون اجازه کتبی از مدیر سایت حتی با ذکر منبع نیز ممنوع بوده و افراد خاطی قویاً تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
ترشح کافی این هورمون موجب رشد قدی انسان شده و برخی خصوصیات دیگر را نیز رقم می زند و ترشح ناکافی آن نیز به تاخیر و یا اختلال در بلوغ و کوتاهی شدید قد و دیگر علایم بالینی منجر می شود.
افزایش ترشح بی رویه و یا تزریق افراطی نمونه های دارویی آن پس از بسته شدن صفحات رشد در استخوان ها نیز به عارضه غول آسایی و پهن شدن استخوان های بدن منجر می گردد.
پرولاکتین
این هورمون نیز از هیپوفیز ترشح شده و مورد مصرف چندانی در مردان نداشته و در بدن زنانی که در دوران شیردهی قرار دارند به تولید و ترشح مایع حیاتی شیر منجر می شود.
ACTH
این هورمون نیز از غده هیپوفیز ترشح شده و فعالیت غده فوق کلیوی که در طی یک مقاله جدا به این هورمون پرداختیم را کنترل و هدایت می کند.
TSH
این هورمون نیز که از غده هیپوفیز ترشح می شود نوعی هورمون از جنس گلیکوپروتئین است که فعالیت غده تیروئید را تحت کنترل دارد.
FSH
این هورمون نیز نوعی هورمون از جنس گلیکوپروتئین است که از غده هیپوفیز ترشح شده و رشد فولیکول های اولیه در جنس ماده و اسپرماتوژنز در جنس نر را رقم می زند.
ترشح این هورمون مخصوصا برای افرادی که از دوره های سنگین دارویی بیرون آمده و با افت شدید میزان ترشح تستوسترون در بدن مواجه شده و با کم شدن تعداد اسپرم و با خطر عقیمی دست به گریبان هستند از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
LH
این هورمون نیز نوعی هورمون گلیکوپروتئین است که بر روی سلول های بینابینی غده های ****** و **** ها در جنس نر اثر کرده و باعث تولید تستوسترون می شود.
این هورمون همچنین در جنس ماده نیز به تولید استروژن و تخمک گذاری و تشکیل جسم زرد پس از تخهمک گذاری می انجامد.
این هورمون نیز برای افرادی که با دوره های سنگین استروئیدی بدن را با افت شدید میزان ترشح طبیعی تستوسترون درگیر می کنند حیاتی بوده از یک سو با حفظ مردانگی و از سوی دیگر با حفظ حجم حاصل شده در دوره ارتباط تنگاتنگ دارد.
به همین دلیل نیز ورزشکاران استروئید زده معمولا در انتهای دوره های استروئیدی سنگین از فرم هایی دارویی این هورمون نیز استفادده می کنند یا دست کم اگر معقول بوده و سر رشته کافی در زمینه استروئیدها و هورمون ها داشته باشند باید استفاه بکنند.
تیروئید
این غده نیز در قسمت گردن قرار داشته و زمانی که حجم آن بنا به دلایلی که بیماری محسوب می شود از حد طبیعی بزرگ تر می شود به خوبی نمایان است ولی در حالت عادی دیده نمی شود.
تیروکسین و تری یدو تیرونین
سلول های پوششی فولیکول های موجود در بافت این غده دو نمونه هورمون اساسی و بسیار مهم را ترشح می کند: تیروکسین و تری یدو تیرونین.
متابولسم
هورمون های تیروئیدی با متابولسم بدن ارتباط مستقیم دارد به این معنی که ترشح این هورمون ها موجب تشدید متابولسیم شده و دمای بدن را بالا برده و سوخت و ساز انرژی و مواد غذایی در بدن را شدت می دهد.
از همین رو نیز پرورش اندام کارن از هورمون های این غده برای تشدید چربی سوزی و برای کات کردن بدن استفغاده های غیر مجاز می کنند.
جالب است بدانید که مغز، غده های ****** و ماهیچه های صاف کمترین واکنشی در برابر هورمون های غده تیروئید از خود نشان نمی دهند و این در حالی است که بافت هایی همانند کبد و عضلات مخطط و ماهیچه های قلب به شدت در برابر این هورمون حساس هستند.
عضلات مخطط
به طوری کلی عضلاتی که انقباض و انبساط آنها جنبه ای ارادی داشته و تحت کنترل انسان باشد عضلات مخطط نامیده می شوند همانند تمامی عضلاتی که به قصد افزودن بر حجم آنها تمرین می کنید.
عضلات صاف
انقباض این عضلات در حیطه اراده آدمی نیست و به طور خودکار انجام می شود. این عضلات در دیواره روده ها، نای، اسفگترها و ... دیده می شود.
عضله قلب
عضله قلب ساختار ویژه ای دارد و اگر چه انقباض و انبساط آن به طور خودکار انجام می شود ولی این عضله را نه در حیطه عضلات صاف و نه در حیطه عضلات مخطط طبقه بندی کرده اند.
حساس بودن عضله قلب در برابر این هورمون موجب می شود تا بالا بودن سطح ترشح این هرومون ها در بدن و یا مصرف نمونه ها دارویی این هورمون به راحتی به تپش قلب منجر می شود.
بالا بودن سطح ترشح این هورمون ها و یا استفاده از نمونه های دارویی این هورمون ها همچنین بافت کبد را تحت تاثیر قرار داده و سوخت و ساز پایه بدن را افزایش می دهد.
تبدیل شدن مواد و مخصوصا چربی ها به انرژی از یک سو به کات شدن بدن و از سوی دیگر به بالا رفتن دمای بدن می انجامد.
کسانی که از سطح ترشح بالای هورمون های تیروئید در بدن رنج می برند و یا از فرم دارویی هورمون های تیروئید استفاده می کنند چربی سوزی توام با بالا رفتن دمای بدن را به خوبی تجربه کرده و در برخی موارد نیز از لرزش دست و تپش ناراحت کننده قلب نیز رنج می برند.
غده فوق کلیوی
این غده در بالای کلیه ها قرار دارد و به همین دلیل نیز غده فوق کلیوی نامیده می شود. از مهم ترین ترشحات این غده می توان به این موارد اشاره کرد: مینرا کورتیکوئید،آلدسترون ودئوکسی کورتیکوسترون� � اپی نفرین و آدرنالین
لوزالمعده
در مورد درون ریز و برون ریز بودن غدد باید به این مسئله اشاره کنیم که محیط دستگاه گوارش به منزله بیرون بدن بوده و غددی که ترحشات خود را به این محیط می ریزند نیز برون ریز نامیده می شوند.
لوزالمعده آنزیم های گوارش متعدد تولید کرده و به محیط دستگاه گوارش می ریزد و در کنار این آنزیم ها هورمون های متعدد برای متابولیسم کردن قندها نیز ترشح می کند که این هورمون به محیط خون ریخته می شوند.
از دیگر هورمون هایی که رد این غده تولید می شود می توان به انسولین، گاسترین و گلوکاگون اشاره کرد.

صادق سلامی

هرگونه استفاده محتوايي و هرگونه کپي برداري جزئي و کلي از مطالب اين سايت در نشريات، وبلاگ ها و سايت ها و غيره ممنوع است.