ويتامين ها

[صادق سلامی]

ويتامين ها به موادي اطلاق مي شود که در بدن آدمي يافت مي شوند و بدن به دريافت مقادير اندکي از اين موارد در طول روز نياز دارد.
از بارز ترين ويژگي هاي اين مواد نبود ماده آلي کربن در ترکيب ساختماني آنهاست.
همانگونه که مي دانيد قندها، چربي ها و اسيد آمينه ها و پروتئين ها از اتم هاي اکسيژن، هيدروژن، کربن ساخته شده اند و اسيد آمينه ها و پروتئين ها علاوه بر اين اتم ها در ترکيب خود اتم ها نيتروژن را نيز دارا هستند.
و بر خلاف اسيد آمينه هاي غير ضروري که بدن قادر به توليد اين مواد در درون بدن مي باشد دريافت اين مواد در رژيم روزانه غذايي از ضروريات است.
این مقاله متعلق به بانک مقالات پایگاه تخصصی پرورش اندام و ورزش های قدرتی به آدرس پاوربیلدینگ دات آی آر powerbuilding.ir می باشد. تمامی این مقالات با اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران، پیشتر در قالب کتاب چاپ و منتشر گردیده است و بدیهی است هر گونه کپی برداری و استفاده کلی و جزئی از این مقالات در کتاب ها، سایت ها، وبلاگ ها، نشریات و غیره بدون اجازه کتبی از مدیر سایت حتی با ذکر منبع نیز ممنوع بوده و افراد خاطی قویاً تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
بدن سه دسته از درشت مغذي ها را به عنوان منبع انرژي در اختيار دارد و هر گاه نياز به انرژي داشته باشد اين مواد را تجزيه کرده و از انرژي نهفته شده در آنها استفاده مي کند اما ويتامين ها موادي هستند که عاري از انرژي مي باشند و بدن هرگز نمي توان از آنها به عنوان منبع انرژي استفاده کند.
ويتامين ها فعاليت هاي گوناگوني در بدن انجام مي دهند که از آن جمله مي توان به اين موارد اشاره کرد:
· کمک به فرايند آزاد سازي انرژي
· کمک به فرايند رشد
· کمک به فرايند ريکاوري و ترميم مصدوميت ها
امروزه 13 نمونه از اين مواد شناسايي شده اند که صد البته مي توان اميدوار بود که اين تعداد با پيشرفت دانش بشري افزايش يابد.
همانگونه که ياد شد اين مواد به دو دسته محلول در آب و محلول در چربي تقسيم بندي مي شوند. ويتامين c و ويتامين هاي گروه b محلول در آب هستند به اين معني که چربي گريز بوده و به راحتي در آب حل مي گردند و بقيه ويتامين ها محلول در چربي و نامحلول در آب مي باشند.
در صورتي که فرد در مصرف ويتامين هاي محلول در آب افراط داشته باشد مقادير زايد اين مواد به راحتي و از طرق ادرار دفع مي شود. به عبارت ديگر مي توان گفت که بدن ويتامين هاي محلول در آب خود را به راحتي مي تواند در حالت تعادل نگه داشته و مقادير زايد آن را بدون دردسر از بدن دفع کند.
اين گفته به اين معني نيست که مصرف 10 عدد قرص ويتامين c و مصرف مقادير زيادي از ويتامين هاي b همچنانکه امروزه در بين ورزشکاران شايع شده است ضرري متوجه سلامتي انسان نکند.

هشدار:

در صورتي که مصرف ويتامين c، نياسين و مصرف ويتامين B6 از حد تعادل خارج شود امکان بروز عوارض جانبي شديد نيز همواره وجود خواهد داشت.
ويتامين هاي محلول در چربي نيز ويتامين هايي هستند که در بدن و در بافت هاي چربي و در بافت هاي کبدي ذخيره مي شوند. ويتامين هاي A و D و E از اين جمله ويتامين ها هستند. ويتامين K که همگي آن را به عنوان ويتامين انعقاد خون مي شناسند نيز جزو ويتامين هاي محلول در چرب است.
به دليل اينکه اين دسته از ويتامين ها در بدن ذخيره شده و به راحتي از بدن دفع نمي شوند گفته مي شود که افراط در مصرف آنها همواره با عوارض جانبي شديد همراه خواهد شد.
برخي از اين ويتامين ها منحصرا در منابع حيواني يافت مي شوند که از آن جمله مي توان به ويتامين A اشاره کرد. اما در برخي منابع گياهي و از جمله در سبزيجات پهن برگ و در مواد غذايي گياهي زرد رنگ همانند هويج ماده اي موسوم به کاروتن وجود دارد که اين ماده در بدن آدمي تبديل به ويتامين A مي شود.
بر خلاف ويتامين A که مصرف افراطي آن سرتاسر عارضه خواهد بود حتي افراط در مصرف اين پيش ماده اثري منفي بر بدن نخواهد داشت. البته بايد به اين مهم نيز اشاره داشت که تجمع مقادير زايد اين ماده در بدن به جاي حاصل کردن ويتامين A زايد موجب زرد شدن رنگ پوست بدن مي شود.
در برخي موارد کاروتن به صورت سنتتيک به روغن هاي نباتي و مخصوصا به روغن هاي نباتي اشباع شده و هيدروژنيزه شده اضافه مي شود.
با اين اقدام هم رنگ روغن دلنشين تر شده و هم اينکه ويتامين A مصرف کنندگان اين روغن ها به نوعي تامين مي شود.

صادق سلامی

هرگونه استفاده محتوايي و هرگونه کپي برداري جزئي و کلي از مطالب اين سايت در نشريات، وبلاگ ها و سايت ها و غيره ممنوع است.