چربي ها را بهتر بشناسيم

[صادق سلامی]

من به عنوان يک بدنساز و به عنوان کسي که سالهاست که در زمينه تغذيه ورزشي فعاليت مي کنم، به هيچ وجه قصد طرفداري از چربي ها را ندارم. اما به اين نکته نيز اعتراف مي کنم که اين دسته از مواد غذايي، همواره مظلوم واقع شده و مورد بي مهري اکثر بدنسازان قرار گرفته و هميشه و در همه حال و بي آنکه تقصيري متوجه آن باشد، در مظان اتهام بوده است. چربي ها بر روي عضلات مي نشينند و از دم کردن آنها در حين مسابقات جلوگيري مي کنند، ذخيره شدن اين ترکيبات در بدن، فرد، را چاق نشان مي دهند ، اين ترکيبات با ذخيره شدن در اطراف شکم و پاها، فرد را سنگين تر کرده و از چابکي وي مي کاهند. چربي ها صدها عيب و ايراد ديگر نيز دارند. همه کساني که به نوعي به تناسب اندام خود اهميت مي دهند از تجمع اين ماده در بدن به شدت نفرت دارند اما اين دليل قانع کننده اي نمي شود که براي جلوگيري از ذخيره شدن اين ماده در بدن، خود را از مصرف همه انواع چربي ها محروم کنيم. در اين مقاله کوتاه در مورد خرافات و عقايد نادرستي که در مورد چربي ها در بين ما رايج شده است، بحث خواهيم کرد.

گفته مي شود که مصرف چربيها منجر به ذخيره شدن آنها در بدن شده و همچنين منجر به بروز پديده چاقي خواهد شد!
من با اين ادعا که اغلب ورزشکاران ايراني نيز شديدا بر آن پايبند هستند، کاملا مخالفم. صرف نظر از مصرف افراطي چربي در رژيم غذايي، دلايل و عوامل بسيار مهمتر و زيادتري را مي توان مثال زد که منجر به تجمع چربي زايد در بدن مي گردند. چربي هاي مفيد زيادي را نيز مي توان نام برد که مصرف آنها براي کنترل وزن و براي کاستن از وزن بدن و همچنين براي تشديد فرايند چربي سوزي مفيد و الزامي است. روغن زيتون يکي از اين نمونه هاست. مصرف نادرست قند منجر به بروز پديده چاقي و تجمع چربي در بدن مي گردد. تجربه نشان داده است که قطع و يا محدود کردن مصرف افراطي قندهاي ساده در طول روز، بيشتر از قطع کردن و يا محدود کردن مصرف چربي ها مي تواند منجر به لاغري و حذف چربي هاي زايد از بدن گردد. حذف نوشابه هاي قندي و قندهاي ساده نظير: شکلات، آبنبات و غيره از برنامه روزانه غذايي، بايد انتخاب اول و گزينه اول شما در تنظيم برنامه غذايي مخصوص لاغري باشد. اين در حالي است که ما ايرانيان در اولين گامي که براي لاغري و تناسب اندام بر مي داريم، بدن را به طور کل از چربي هاي مفيد محروم مي کنيم. البته اين بدين معني نيست، ادعا کنيم که کم کردن مصرف چربي و يا قطع مصرف آن تاثيري در لاغر شدن و يا در کاهش ميزان چربي موجود در بدن نداشته باشد. اما اين مسئله را نيز به عينه ديده ام که اغلب افراد تنها با قطع مصرف چربي ها به جنگ با چاقي مي روند و از تاثير قندها بر روند چاقي کمترين اطلاعي ندارند.
گفته مي شود که اگر شما به هر دليل ممکن، تمرين با وزنه را رها کنيد، عضلات شما به مرور زمان تبديل به چربي مي گردند!
اين ادعا نيز يکي از شايعات بي پايه و اساسي است که بر سر زبانها افتاده است. اين عقيده به قدري مسخره و غير قابل باور است که مثلا کسي ادعا کند که پاهاي آدمي در اثر کم کاري تبديل به دست مي شود! اين مسئله واقعيت دارد که با ترک تمرين، عضلات بدن آدمي به تدريج کوچک تر شده و به اصطلاح آتروفي مي شود اما اين عقيده را به هيچ وجه نمي توان قبول کرد که بافت عضلاني به مرور زمان و در اثر کم کاري تبديل به بافت چربي گردد.
عکس همين ادعا هم در بين ورزشکاران ايراني رايج است. به طوري که برخي از آنها اعتقاد دارند که در صورتي که فرد با وزنه تمرين بکند ، بافت چربي بدن وي به مرور زمان تبديل به عضله مي شود. اين ايده نيز همانند ايده تبديل شدن عضله به چربي مهمل و به دور از حقيقت است. کساني که از عارضه چاقي مفرط رنج مي برند، در صورتي که با وزنه تمرين کنند، با کم شدن ميزان چربي و با پديدار شدن عضلات که در زير چربي ها پنهان شده بودند، به غلط تصور مي کنند که بافت چربي بدن آنها به عضله تبديل شده است.
گفته مي شود که برخي از تمرينات مي توان لاغري موضعي را به همراه آورده و از چربي هاي نقاط مشخص بدن کم کند!
اين عقيده غلط نيز امروزه در بين ورزشکاران و حتي مربيان ايران بسيار رايج شده است. گاه حتي مربياني را مي بينم که براي مراجعين خود تمرينات بي هوازي مختص لاغر کردن شکم و يا مختص چربي سوزي ناحيه **** و غيره تنظيم مي کنند و ايضا تضمين مي کنند که اين برنامه تمريني، نه تنها از حجم و سايز ديگر نقاط بدن کم نمي کند بلکه در کاستن از ميزان چربي نواحي مورد نظر نيز معجزه مي کند! اين مسئله مخصوصا در بين زنان و باشگاههاي زنانه در ايران مد شده است.
هر روزه در باشگاههاي مختلف، افراد چاق بيشماري را مي بينم که در آروزي لاغر کردن شکم خود و با اين تصور غلط که انجام اين حرکات تنها شکم آنها را لاغر تر خواهد کرد، ساعتها وقت خود را به انجام حرکاتي از قبيل کرانچ و غيره اختصاص مي دهند. تنها کاري که اين افراد انجام مي دهند اين است که عضلات شکم خود را که در زير لايه قطوري از چربي جا خوش کرده است، تقويت مي کنند. کرانچ و حرکات مشابه تحت هيچ شرايطي نمي توانند حتي 1 گرم هم چربي بسوزانند. براي سوزاندن چربي ها ناگزير از اجراي ورزشهاي هوازي هستيد.
مطمئن ترين راه خلاصي از شر چربي هاي مزاحم، دويدن و انجام ورزشهايي است که در حين تمرين، ضربان قلب شما را به طور محسوسي افزايش مي دهند. زماني که با انجام ورزشهاي هوازي موفق به سوزاندن چربي هاي خود شديد، آنگاه عضلات شکم خود را خواهيد ديد.

رسيدن به لاغري موضعي به جز با تن دادن به اعمال جراحي و يا ليپوساکشن امکان پذير نيست. البته ذکر اين نکته نيز خالي از لطف نيست که اعمال جراحي و ليپوساکشن که هزينه هاي سنگيني را نيز در بر دارند، در تمام موارد نيز موفق نيستند و در برخي موارد با عوارض جانبي بسيار ناگواري از جمله *** نيز همراه هستند. کساني که به هر نحوي، چه از طريق تمرين، چه از طريق تغذيه و رژيم درماني و چه از طريق گن و غيره، قول لاغري موضعي واقعي و پايدار را به شما مي دهند، يقين بدانيد که فقط به فکر کسب درآمد و سوء استفاده و سودجويي از بي اطلاعي شما هستند.
زماني که ميزان کالري مصرفي شما در طول روز کمتر از ميزان نياز روزانه شما به انرژي باشد، بدن شروع به سوزاندن چربي هاي زايد و آزاد کردن و استفاده از انرژي آنها مي کند.بدن شما در اين حالت نيز چربي را از هر جايي که دلش خواست، کم خواهد کرد. به زبان کاملا ساده مي توان گفت برخلاف آنچه که ادعا مي کنند، فعاليتهاي چربي سوزي بدن را تحت هيچ شرايطي نمي توان متمرکز بر نقطه خاصي نمود.
گفته مي شود که مصرف مکملهاي پروتئيني موجب چاقي و ذخيره شدن چربي در بدن مي گردد!
اين باور خوشبختانه برخلاف باورهاي غلط ديگر که در سطح گسترده اي شيوع پيدا کرده اند، در سطح وسيعي شيوع پيدا نکرده است. اما با اين وجود افراد زيادي را مي توان يافت که به اين تفکر غلط دامن مي زنند و بر پايه آن نيز، مصرف مکملهاي پروتئيني را تحريم کرده و براي کساني که از اين فرآورده ها نيز بهره مي گيرند از خودشان دلسوزي در مي کنند. به جرات مي توان گفت کساني که اين عقيده غلط را رواج مي دهند، نه تنها چيزي در مورد مکملها نمي دانند بلکه حتي چيزي در مورد نحوه عملکرد پروتئين در بدن آدمي نيز نمي فهمند.
این مقاله متعلق به بانک مقالات پایگاه تخصصی پرورش اندام و ورزش های قدرتی به آدرس پاوربیلدینگ دات آی آر powerbuilding.ir می باشد. تمامی این مقالات با اخذ مجوز از وزارت فرهنگ و ارشاد جمهوری اسلامی ایران، پیشتر در قالب کتاب چاپ و منتشر گردیده است و بدیهی است هر گونه کپی برداری و استفاده کلی و جزئی از این مقالات در کتاب ها، سایت ها، وبلاگ ها، نشریات و غیره بدون اجازه کتبی از مدیر سایت حتی با ذکر منبع نیز ممنوع بوده و افراد خاطی قویاً تحت پیگرد قانونی قرار خواهند گرفت.
پروتئينها را مي توان مهمترين اجزاي سازنده بافتهاي عضلاني ناميد. پروتئينها بر خلاف آنچه که اين افراد فکر مي کنند، موادي چربي زا نيستند. مکملهاي «وي» که از پر مصرف ترين مکملهاي دنياي پرورش اندام نيز به شمار مي روند، در هر بار مصرف در حدود 24 گرم پروتئين را وارد بدن شما مي کنند. اين مکملها غالبا عاري از چربي هستند و تنها مقدار کمي قند ساده در فرمول خود دارند.
مصرف اين مکملها مخصوصا در وعده پس از تمرين براي کساني که با شدتهاي بالا تمرين مي کنند و قصد اضافه کردن حجمن خشک عضلاني نيز دارند بسيار مفيد و موثر است. من مصرف يک مکمل پروتئيني مناسب، بلافاصله پس از تمرين را به تمام کساني که از من برنامه مي گرفتند، توصيه کرده ام و حتي در يک مورد نيز افزايش چربي زايد در اين افراد را مشاهده نکرده ام. اين در حالي است که عمل به اين توصيه با افزايش در خور توجه آهنگ عضله سازي در اين افراد نيز همراه بوده است.
گفته مي شود که مصرف کراتين منجر به بروز پديده چاقي و افزايش چربي زايد در بدن مي گردد!
اين مطلب را بارها و بارها گفته ام. در شرايطي که هر کسي با هر ميزان علم و آگاهي و تخصص، به خود اجاره مي دهد تا چشم خود را ببندد و دهان خود را باز کرده و هر آنچه را که مي داند و نمي داند بر زبان بياورد، شيوع همچين شايعاتي نيز دور از انتظار نخواهد بود.
کراتين هيچ ماده اي که قابل تبديل شدن به چربي باشد را در خود ندارد. شايد اين باور غلط از اين مسئله نشات گرفته باشد که گفته مي شود، کراتين با احتباس آب در بدن همراه است. تجمع آب در بدن و در عضلات، موجب حجيم تر شدن و در برخي موارد نيز موجب کم شدن خط و خطوط عضلات مي گردد که برخي از افراد اين حالت را با تجمع چربي در بدن اشتباه گرفته و به غلط تصور مي کنند که کراتين موجب افزايش چربي زايد در بدن شده است. تجمع آب در بدن با قطع مصرف کراتين ار بين خواهد رفت. لازم به ذکر است که اين تاثير کراتين را نمي توان نوعي عارضه جانبي قلمداد کرد. اين تاثير را حتي مي توان از نقاط قوت اين مکمل نيز برشمرد چرا که عضلات در شرايطي که مملو از آب باشند به راحتي و به خوبي رشد و نمو مي کنند.

صادق سلامي

استفاده از این مطالب در نشریات و در وبلاگ ها و سایت ها حتی با ذکر منبع نیز ممنوع است.